Derz kesme, zemini kırmadan çizgi boyunca açmanın en düzenli yoludur. Yürüyen tip testere, elmas diskini zemine ölçülü derinlikte indirir ve operatörün yönlendirdiği doğrultuda ilerler. Böylece kesik düz çıkar, kenarlar kırılmaz ve çevredeki zemin zarar görmez. Derz kesmenin zamanlaması çoğu zaman işin kalitesini belirler. Yeni dökülen betonda kesim çok erken yapılırsa kenarlar kırılır, çok geç yapılırsa beton kendi çatlağını oluşturur. Bu yüzden betonu döken ekiple kesim zamanını birlikte planlamak, hem kenar kalitesi hem de çatlak kontrolü açısından önemlidir. Sonraki dolgu ve bant uygulaması için temiz bir çizgi elde edilir.
Yeni dökülen betonda büzülme çatlaklarını kontrol altına almak için derz açılır. Eski zeminlerde ise tamir, kablo ya da boru hattı geçirmek, zemin parçasını sökmek gibi nedenlerle kesilir. Asfaltta yol onarımı ve altyapı çalışmalarından önce kenar kesimi yapılır; bu sayede yama düzgün oturur. Derz aralıkları ve derinliği zemin kalınlığına, yük tipine ve kullanım amacına göre belirlenir. Genel yaklaşım, kesim derinliğini döşeme kalınlığının belirli bir oranında tutmaktır. Bu değerler zemin projesinden alınır; biz projedeki aralığa ve derinliğe uygun şekilde, işaretlenen çizgi boyunca uygularız.
İstanbul'da bu iş çoğunlukla otopark, depo, sanayi bölgelerinde fabrika zeminleri ve yol kenarı altyapı çalışmalarında görülür. Kesim sırasında toz yoğun olabileceğinden sulu çalışma esastır; çıkan çamur ve su da toplanarak alan temiz bırakılır. Asfaltta ve yol kenarı çalışmalarında kesim, altyapı onarımının bir parçasıdır. Önce çizgi kesilir, sonra içi kırılır; böylece yama alanı düzgün hatla sınırlanır. Trafik ve çevre düzeni önemlidir; kesim hattı, çalışma saatleri ve güvenlik önlemleri baştan ilgili taraflarla netleştirilmelidir. Çalışma sırasında diskin düz gidip gitmediği düzenli izlenir; bu sayede aralıklar projede yazılı ölçüde, eşit ve temiz çıkar, sonraki dolgu işi rahat ilerler.
Nelere dikkat edilmeli?
- Zemin altındaki boru, kablo ve ısıtma hatları bilinmiyorsa kesim derinliği temkinli ayarlanmalı, mümkünse proje veya tarama sonucuna bakılmalıdır.
- Kapalı mekânlarda su ve çamur tahliyesi için alan hazırlanmalıdır; aksi takdirde alt kat ya da komşu bölüm etkilenebilir.
- Asfalt ve yol kenarı işlerinde trafik düzenlemesi ve ilgili kurum izni baştan netleştirilmelidir.
- Derinliği 15 cm üzerinde olan veya donatılı kalın döşeme kesimleri özel ekipman ve ayrı plan gerektirir.